Querido diario: Sen compartimentos estancos (18.02.16)

Ahoy, navegantes!

Trala segunda sesión con Luz Valencia, é o momento de compartir con vós unha segunda reflexión persoal. Nesta ocasión, a entrada centrarase nunha idea que xurdiu na clase, que é que non existen compartimentos estancos no ensino-aprendizaxe de idiomas. Continuemos.

O tema desta entrada podería ser a importancia de empregar material real nas sesións, a posibilidade de explotar a curiosidade que o alumnado ten de cara aos docentes e ao resto de compañeiros e compañeiras ou, tamén, sobre a idea de “minimax” para conseguir un máximo aproveitamento dos esforzos do docente, entre outras opcións. Non obstante, como podemos ver na imaxe do título desta entrada, o que máis me chamou a atención foi a inexistencia de compartimentos estancos nas clases de idiomas.

Como dicía a canción “Cinco sentidos tenemos, los cinco necesitamos”. Cantas situacións se dan na nosa vida diaria nas que só teñamos que utilizar un único sentido? Acaso cando falamos non escoitamos? Cando escribimos non lemos? Cantas das tarefas que realizamos acotío involucran un só sentido ou unha soa acción?

O mesmo que acontece na nosa vida, sucede nas clases de idiomas. Non é posible traballar as destrezas ou as distintas competencias de forma illada. Por que? Porque non existen compartimentos estancos. Tódalas destrezas, tódalas competencias e, en definitiva, os coñecementos da lingua meta en xeral, están interrelacionados dalgún xeito. Polo que sería un erro intentar dividir o curso en sesións compartimentadas e, por exemplo, intentar centrar algúns días no listening ou no reading, ignorando que sempre traerán consigo actividades previas ou posteriores de speaking, writing; como tampouco é posible traballar vocabulario sen pararse na pronunciación ou a competencia lingüística sen interacción.

Ao longo da miña etapa na ESO e no Bacharelato, en rara ocasión traballamos tódalas destrezas nas clases de L.E. O máis habitual era que os profesores centrasen cada clase en certas destrezas, deixando un pouco esquecido o speaking. Por suposto, había mestura de destrezas e competencias, lembremos que as actividades de listening, por poñer un exemplo, sempre implicaban algún test de comprensión ou exercicios relacionados, co que tamén se traballaba o reading, víase vocabulario, gramática, etc. A miña impresión e a dos meus compañeiros, por aquel entonces, era estar estudando unha materia máis do currículo con distintos temas e distintas seccións, xa que faciamos varios exames por destrezas para os que nos iamos preparando de xeito distinto. Dese xeito era moi complicado visualizar a lingua meta como un todo, era difícil verlle a utilidade real e os coñecementos aprendidos na aula tiñan pouco aproveitamento para a vida real.

Cal debería ser o noso obxectivo? Desde o meu punto de vista, deberiamos conseguir que os alumnos sexan quen de comunicarse na lingua meta e de comprender o que acontece ao seu redor. Por ese motivo, penso que o noso deber como docentes é adaptar as clases á realidade o máximo posible, deseñando actividades comprensivas que inclúan o máximo número de destrezas, xa que é a forma máis adecuada de dar unha formación global ao noso alumnado. Só compre imaxinar unha situación na que un estudante precise utilizar a lingua meta no futuro, é obvio que necesitará relacionarse co entorno e coas persoas que o rodeen, pode que estea nunha entrevista de traballo ou quizais lle fagan unha pregunta na rúa, se toda a súa vida traballou a lingua meta por destrezas, se nunca concibiu a lingua como un todo e se non recibiu unha formación global e completa, que dirá o alumno? “Desculpe, o que se me dá ben é o reading, non me fale, escríbame”?

Que pensades vós, navegantes? Os vosos docentes de linguas compartían a opinión de que non existen os compartimentos estancos?

Saúdos e ata pronto!